فوکوس گروپ

کاری از : مریم حسینی کوشه،سکینه امینی

موضوع: اجباری بودن چادر در دانشکده الهیات دانشگاه تهران

واحد نمونه ما در این تحقیق 6 نفر از دخترهای دانشکده الهیات بودند، این مصاحبه یک شنبه شب 12/2/87 ساعت 9 شب در خوابگاه صورت گرفت و حدود یک ساعت و نیم به طول انجامید.

سوال اصلی

آیا با اجباری بودن چادر در دانشکده موافق هستید یا مخالف؟

سوالات فرعی

1-آیا اجباری بودن چادر به بهبود اوضاع حجاب در دانشکده کمک کرده است ؟

2-اکنون از وضعیت فعلی حجاب در دانشکده راضی می باشید؟

3-آیا کسانی را می شناسید که با اجباری بودن چادر به چادر علاقه مند شده باشند؟

4-از میان انواع چادرهای مرسوم (ساده،ایرانی،ملی ،عربی و .....)کدام یک را می پسندید؟

5-آیا بدون چادر هم حجاب می تواند محفوظ بماند؟

6-برخورد نگهبانان را با اجباری بودن چادر چگونه ارزیابی می کنید؟

پاسخ به سوال اصلی

در پاسخ به سوال اصلی دو گروه را می توان از هم تفکیک کرد .گروه مخالفان که شامل چهار نفر بودند و گروه موافقان که شامل 2 نفر بودند.

پاسخ گروه موافقان

با توجه به جو دانشکده و محتوای درسهایی همچون علوم قرآن باید متناسب با این وضعیت این دانشکده فرقی با دانشکده های دیگر داشته باشد (شایان ذکر است که این دو نفر قبل از اینکه وارد دانشکده شوند چادری بودند و در کل نظر مساعدی در مورد اجباری بودن چادر داشتند.

پاسخ گروه مخالفان

دو نفری که مخالف بودند و قبل از ورود به دانشکده چادری بودند معتقد بودند اجباری بودن چادر نوعی بی حرمتی به چادر و مسخره کردن آن است و شان وشخصیت افراد چادری با این کار پایین می آید و چادر کارکرد اصلی خود را از دست می دهد.دو نفری که مخالف بودند و در عین حال قبل از ورود به دانشکده چادری نبودند و فقط در دانشکده چادر می پوشیدند معتقد بودند باید آزاد باشند و اگر قبل از ورود به دانشکده در مورد این مسئله آگاهی داشتند رشته های دانشکده الهیات را انتخاب نمی کردند (طبق مشاهدات ما حجاب اهمیت چندانی برای آنها نداشت.)

پاسخ به سوالات فرعی

سوال 1

نفر اول مریم :خیر- چون پوشیدن چادر آن هم به صورت اجبار لزوما حجاب نیست.

نفر دوم سعیده:خیر- چون هر موقعی که اجبار بر سر انسان ها حاکم باشد به مراتب عناد افراد نسبت به آن بیشتر می شود بنابراین عناد نسبت به اجباری بودن چادر روز به روز افزون می شود.

نفر سوم فاطمه:خیر- چون اجبار التزام نمی آورد.

نفر چهارم زری: بله- چون هر مکانی برای خودش حرمت و منزلتی دارد و دانشکده الهیات با توجه به نام و همچنین شهدایی که داده و شهید افتخارآفرین مفتح باید ارزش آن جاودان بماند.

نفر پنجم مهین:خیر- حجاب خوب است ولی اینکه اجبار مطرح باشد یک نوع بی حرمتی به چادر تلقی می شود پس اگر هدف حجاب باشد این هدف محقق نمی شود و در عوض چادر کارکرد خود را ازدست می دهد و یک چیز مسخره تلقی می شود.

نفر ششم زینب:بله- چون این دانشکده با توجه به نام خود و محتوای درس های ارائه شده باید فرقی با دانشکده های دیگر از نظر باز بودن جو و فضای آن داشته باشد.

سوال 2

مریم :خیر

سعیده :خیر

فاطمه:خیر

زری:بله

مهین:خیر

زینب:بله

سوال 3

مریم:خیر

سعیده:خیر

فاطمه:خیر

زری:بله

مهین:خیر

زینب:خیر

سوال 4

مریم:ملی- چون مد است.

سعیده:ملی- چون بیشتر شبیه مانتو است و وقتی آن را می پوشم کمتر حس می کنم چادری هستم.

فاطمه:ساده- چون حجاب بیشتر حفظ می شود و چادرهای دیگر مثل چادر ملی از لحاظ پوشش فرقی با مانتو ندارند.

زری:ساده- طرح هایی که برای انواع چادر ارائه شده خیلی ناموفق بوده چون افرادی که دنبال راحتی بودند و خیلی متعهد به چادر نبودند این گونه چادر را انتخاب کرده اند.

مهین:ساده- چون به نظر من کارکرد چادر با این نوع چادر حفظ می شود و بهترین نوع پوشش است اگر خوب رعا یت شود.

زینب:ساده- چون نسبت به انواع دیگر چادر کمتر جلب توجه می کند.

سوال 5

مریم:حجاب برای من هیچ اهمیتی ندارد.

سعیده:انسان باید آزاد باشد و هر طور که راحت است خود را بپوشاند.

فاطمه:بله- بستگی دارد حجاب را چی تعریف بکنیم صرف پوشیدن چادر که حجاب نیست.

زری:خیر- چون به نظر من حجاب یعنی پوشاندن بدن از دید نامحرمان طوری که تمام اندام آدمی پوشیده باشد و هیچ نقطه جاذبه ای در او نمایان نشود.

مهین:بله- شدنی است ولی در ایجاد آن چنان باید دقت شود که اگر کسی بخواهد واقعا حجاب را رعایت کند برایش انتخاب چادر آسان تر باشد.

زینب:خیر- چون هیچ چیز به اندازه ی چادر نمی تواند حجاب را کامل حفظ کند.

سوال6

مریم:در حالت کلی چندان رضایتی ندارم .

سعیده:زیاد نباید گیر بدهند.

فاطمه:تا به حال برخود بدی ندیده ام.

زری:کاملا راضی هستم.

مهین:برخورد بدی ندیده ام.

زینب:برخورد بدی ندیده ام.

یافته جدید

افرادی که بیشتر با مد پیش می رفتند و اجبار در چادری بودن آنان نقش داشته است نظر مساعدتری نسبت به چادرهایی همچون ملی داشتند و دلیل آنها هم بیشتر پرزرق و برق بودن ،تنگ بودن و شباهت بیشترآن به مانتو بوده است در صورتی که کسانی که به اختیار خود چادر می گرفتند و از چادری  بودن خود راضی بودند چادر ساده را ترجیح می دادند.

پیشنهادات

1-بر اساس نتایجی که ما از این تحقیق به دست آوردیم می توان این طور قضاوت کرد که طرح اجباری بودن چادر در دانشکده الهیات دانشگاه تهران کارآیی چندانی نداشته و می توان از راههای دیگری همچون دادن طرح هایی از قبیل پوشیدن لباس فرم توسط دانشجویان بر حجاب آنان نظا رت داشت(البته این طرح در همه دانشکده ها می تواند کارآیی داشته باشد.)

2-از آنجایی که در این مصاحبه تعدادی از افراد اظهار داشتند که از طرح اجباری بودن چادر در دانشکده الهیات هیچ اطلاعی نداشتند و در دفترچه انتخاب رشته هم به این مسئله هیچ اشاره ای نشده بود می توان این پیشنهاد را مطرح کرد که دانشکده الهیات می تواند با دادن اطلاعیه ای در مورد اجباری بودن چادر در روزنامه سازمان سنجش داوطلبان را از این مسئله آگاه کند تا آنان با آگاهی از این مسئله دست به انتخاب رشته های این دانشکده بزنند.